Zero Install İncelemesi

Zero Install İncelemesi

Emeği Geçenler : Erdem Artan,
Siteye Eklenme : 01-08-2011
Yayımlandığı Sayı : 33
[eDergi 33. Sayı]
[33. Sayının Çevrimiçi Konuları]
[Tüm Çevrimiçi Konular]

Zero Install Nedir?

Zero Install, merkezi olmayan ve platform bağımsız çalışabilen bir yazılım yükleme sistemidir. Paylaşımlı kütüphaneler için tam destek, kullanıcılar arası paylaşım, var olan sistemin paket yöneticisi ile bütünleşik çalışabilme gibi özellikleri mevcuttur. Açık kaynak kodlu ve özgür bir yazılım olan Zero Install, GNU/Linux, Unix, Mac OS X ve Windows’ta çalışabiliyor.

Zero Install sayesinde kullanıcılar kolayca yazılım kurulumu gerçekleştirebiliyorlar. Yönetici yetkileri kullanmadığı için güvenli bir uygulama olan Zero Install, yazılım besleme adreslerinden şu anda 500’den fazla yazılımı kolayca kurma imkanı sağlıyor.

Zero Install ile kurulan uygulamalar, ~/.cache/0install.net/ adresine kuruluyorlar. Eğer daha önce de söz edildiği gibi kullanıcılar arası paylaşım yani sistem genelinde paylaşım etkinleştirilirse, /var/cache/0install.net/ dizinine kurulum yapmaya çalışacaktır.

Yüklenen yazılımların, var olan paket yöneticisiyle çakışması gibi bir durum ise söz konusu olmuyor. Ancak söz edildiği gibi sistemin paket yöneticisiyle birlikte çalışabilme olanağını sunuyor. Bu sayede sistemde aynı dosyadan iki tane olmamış oluyor. Tabii bu özelliğin sağlanabilmesi için paket yöneticisinin PackageKit desteği ile çalışması gerekiyor.

Zero Install Kurulumu

Zero Install kurulum dosyaları, işletim sistemine göre sitesinden [1] indirilebilmekte.

Pardus kullanıcıları için sitesinde paket bulunmayan Zero Install’ı edinmek için iki farklı yol denenebilir:

1- Pardus-Linux.Org P2011 Deposu [*]

Pardus-Linux.Org P2011 PiSi paketleri deposunu sistemlerine eklemiş olan Pardus 2011 kullanıcıları, paket yöneticilerinde zeroinstall-injector paketini arayarak veya komut satırında yönetici olarak, pisi it zeroinstall-injector komutunu vererek, Zero Install kurulumunu kolayca gerçekleştirebilirler.

2- Kaynak Koddan Kurulum

Kaynak koddan kurulum yapmak isteyen kullanıcılar, yukarıda Zero Install için indirme adresi verilen web sitesinden, kaynak kodları edindikten sonra, python-setuptools paketinin kurulu olduğu bir sistemde ( pisi it python- setuptools ), yönetici yetkileriyle python setup. py install komutunu vererek kolayca kurulumu sağlayabilirler. Yalnız uygulamanın çalışması için PyGTK, icon-theme-hicolor, xdg-utils, gnupg, python-devel paketlerinin de sağlanması gerekmektedir.

Zero Install Kullanımı

Her şey hazırsa kullanmaya başlayalım. Zero Install kullanımı kısaca şu şekilde özetlenebilir:

  1. Bir yazılımın ya da besleme sağlayıcısının sitesine girilir.
  2. Zero Install bağlantısı varsa kopyalanır.
  3. Bağlantı Zero Install ile açılır.
  4. Gerekli onaylar verilir ve kurulum sağlanır.

Anlaşılacağı gibi Zero Install’da kullanıcıyı paket yöneticilerinden alıştığıgibi bir paket havuzu beklemiyor. Yazılım geliştiricisinin ya da Zero Install ile kurulum yapılabilecek uygulama havuzu oluşturan kişilerin sitelerinden, kurmak istenilen yazılımın Zero Install bağlantısını bulmak gerekiyor.

Zero Install ile öne çıkan yazılımların besleme adresleri http: //0install.net/injectorfeeds. html adresinden bulunabiliyor. Diğer birçok besleme adresi ise http: //roscidus. com/0mirror/ adresinde bekliyor.

Şimdi, örnek olması açısından, Pardus depolarında da bulunmayan OpenTTD adlı oyunun kurulumunu Zero Install ile sağlayalım.

Zero Install yüklendikten sonra uygulama menüsüne yerleşiyor.

Buradan Installer uygulaması açılır:

Installer uygulaması çalıştırıldığında, yüklenecek yazılımın Zero Install beslemesini isteyen bir pencere açılacaktır. Bizim örnek olarak sunduğumuz OpenTTD’nin adresini http://0install.net/injector-feeds.html adresinden bulduk ve penceredeki adres satırına yazdık:

Yazılım besleme adresleri resimdeki gibi olabileceği gibi xml uzantılı da olabilmekte. İleri denildiğinde Zero Install verilen besleme adresini kontrol edecek ve gerekli bağımlılıkların adresini de bulup kullanıcıya gösterecektir:

Bu adımdan sonrası kullanıcının onayına kalan bir durum. Kullanıcı “download” düğmesine tıkladığında indirme işlemi başlayacaktır. İndirme işleminin sonuçlanmasıyla birlikte, Zero Install yüklenen yazılımın uygulama menüsünün hangi kategorisine yerleştirilmesi gerektiğini soracaktır:

Kullanıcı onayından sonra, yüklenen yazılım menüden çalışır bir şekilde erişilebilir olacaktır.

Yüklenen yazılımların yönetilmesi yine uygulama menüsündeki Zero Install kategorisi altında bulunan "Manage" uygulaması ile sağlanıyor.

Bu uygulama ile yüklenen yazılımların menüden silinmesi, güncellenmesi, çalıştırılması ve belgelerinin açılması sağlanabilir. Bunun yanında ara bellekte bulunan dosyaların yönetilmesi de “Show Cache” düğmesi ile sağlanır.
 

Sonuç Olarak

Zero Install son kullanıcıya aslında oldukça yardımcı olabilecek bir program. Kullanıcıyı fazla yormadan ihtiyacına cevap verebiliyor, tabii ki istediği yazılımın beslemesini bulabildiği sürece.

Sıkıntı olabilecek tek konu, yazılım beslemelerinin dağınıklığı ve yetersizliği olarak görülebilir.

Zero Install’ın paket yükleme tarafının yanı sıra, paket oluşturma ve besleme sunma gibi özellikleri de bulunmakta. Ayrıca tüm bu işlemleri komut satırından yapmaya olanak sağlayan uygulamaları da sunuyor.

Meraklısı için belgeler [2] adresinde mevcut.

[1] http://0install.net/injector-feeds.html
[2] http://0install.net/doc.html

[*] Pardus-Linux.Org P2011 Deposu, Pardus 2011.x kullanıcıları için sunulan resmi olmayan bir depodur. Hakkında ayrıntılı bilgi Pardus-Linux.Org adresinde bulunabilir.



Bu yazının lisansı Pardus-Linux.Org eDergi 33. Sayı'daki lisansı ile aynıdır. Lisanslar hakkında bilgiyi lisanslar sayfamızda bulabilirsiniz.

Etiketler :

Yorumlar