Yönetimin değişmesi, Başbakanlık'tan ayrılıp yeni bakanlığa bağlanması derken TÜBİTAK'ın içi bir türlü durulmadı. İçeride bir sürü değişiklik olduğunu, işten ayrılanların, yeni gelen yöneticilerin olduğunu bir şekilde öğrendik. Bir şekilde diyoruz çünkü bu süreç içerisinde TÜBİTAK'ın onayı olmadan basına açıklama yapılması yasaklandı. Özellikle işten çıkarılanların ve kapatılan projelerin duyulmaması için böyle bir yöntem takip edildiği herkesin bildiği bir şey.

İçerideki karışıklığın gizliliğini kaybettiği nokta RASAT Projesi oldu. Uzaya mekik gönderen bu ekiptekiler başka projelere gönderildiler ya da işten çıkarıldılar bir anda. Hani ülkemizde yaptıklarını havalı havalı anlatanlara bir söz vardır, "Ay'a mekik mi gönderdin, ne bu hava!" diye, işte bu ekip onu yaptı, ama karşılığını nasıl aldıkları ortada...

Çoğu gizli olan ve bırakın kapanmasını, var olduğunu bile bilemeyeceğimiz birçok proje var(dı) TÜBİTAK'ta. Ama bir proje var ki gizli olmasına imkân yok, çünkü o bir özgür yazılım projesi.

Pardus'ta neler oluyor?

TÜBİTAK her ne kadar gizlemeye çalışsa da, açıklama yapılmasını engellese de Pardus'un bir özgür yazılım projesi olması, bazı şeylerin gizlenmesini engelliyor. Ve hiç hoşumuza gitmeyen gelişmelerin olduğunu da görebiliyoruz. Bir süredir geliştiriciler arasında bir huzursuzluk olduğu, Twitter hesapları ve e-posta listeleri üzerinden fark ediliyor. Projenin resmi olarak kapatılması gibi durum olmadığını söyleseler de içeride hoş şeylerin olmadığı ortada.

Projede ters giden bir şeylerin olduğunun en açık göstergesi, son dönemde ayrılan geliştiriciler. Geliştiriciler tabir-i caizse toplu olarak projeden ayrılmaya başladılar. Twitter hesaplarından ve bloglardan takip ettiğimiz bu gelişmenin sonrasında kafamızda soru işaretleri belirdi. Resmi (ya da gayrîresmi) açıklama yapılamasa da projenin sonuna mı geliyoruz?

Bir yandan, özgür yazılım projesi olması bize umut veriyor. Kodları açık olduğundan TÜBİTAK projeye destek vermeyi bıraksa bile isteyenler geliştirmeye ve kullanmaya devam edebilir. Ama arkada, özellikle maddi açıdan böyle bir güç olmadan Pardus'un geleceğinin ne olacağı da soru işareti... Birçok örnekte gördük ki özgür yazılım projeleri arkasına maddi bir güç alınca güçlenip yükseliyor, destek çekilince yavaşlıyor, bazen de yok olup gidiyor. TÜBİTAK'ın bu projeden çekilmesi, Pardus'un da sonunu getirebilir gibi duruyor maalesef.

Bundan sonra neler olabilir?

Olur da proje kapanırsa, olacaklarla ilgili kafamı bir şey daha kurcalıyor: Tüm sunucuların TÜBİTAK'a ait olması. Tamam maddi desteğini çekecek, peki ya Özgürlükİçin? Bir anda sunucuları da etkisiz hâle getirirse, Özgürlükİçin'e verilen yılların emeği ne olacak? Geliştiricilerin e-posta hesaplarındaki bilgiler? Playground'daki onca paketin sonu ne olacak? PardusWiki'deki yüzlerce kişinin emeği bir anda yok mu olacak?

Projeyi bir anda kapatmaya karar verirlerse sunucuları kapatmadan önce kimseye haber vereceklerini sanmıyorum. Onu düşünebilen bunu da düşünürdü... Türkiye için bu kadar önemli olan bir projeyi elinin tersiyle kapatmaya çalışmak, bu işlere derinlemesine bakılmadığını da gösteriyor. İçeride işler ne hâle geldi bilmiyoruz ama umarım en kısa zamanda neyin ne olduğu ortaya çıkar.

Projeden ayrılan geliştiricilerin çok iyi yerlere geleceği kesin, ki daha önce ayrılanların gittikleri yerleri biliyoruz. Ama şu anda üniversitede öğrenci olan, Pardus sayesinde deneyim kazanıp iyi yerlere gelebilecek gençler ne olacak? Ya da 13-14 yaşında paket yapan hevesli gençler? Benim en çok düşündüğüm nokta, hevesli ve yetenekli bu kişilerin Pardus olmazsa ne yapacakları. Elbet iyi yerlere yine gelebilirler, ama Pardus onlar için bir fırsattı. Özgür yazılım camiasının içine girmeyi sağlayan, deneyim kazanacak fırsatlar sunan, kariyer basamaklarında yükselebilmeleri için gerekli desteği sağlayan bir kaynaktı.

TÜBİTAK desteğini çektiğinde Pardus'un sahipsiz kalacağına inanmıyorum. Hevesli onca kişi varken yok olmaz. Öte taraftan Dünya'da kendinden bu kadar bahsettirirken gerileyecek olması üzücü. Umarım Türkiye'deki özgür yazılım topluluğu bu sebepten zarar görmez ve kısa süre içinde konsantre olup çalışacağı başka dağıtımlar oluşturur. Yeterince çalışıldığı sürece herkes iyi yerlere yine gelir, ama bu gençlerin hevesini körükleyecek, onlara yol gösterecek bir oluşumun olmasının önemi, yadsınamaz...

teknokedi.com